ज्योतिष – येत्या चैत्र महिन्यात नवरात्र

भारतात दोन प्रकारच्या नवरात्री दरवर्षी येत असतात. त्यापैकी एक 22 मार्चपासून शक्तीस्वरूपाच्या उपासनेचा उत्सव चैत्र नवरात्रीला सुरुवात होत आहे. हिंदूंसाठी नवरात्रीचे विशेष महत्त्व आहे. चैत्र नवरात्र 22 मार्चपासून सुरू होईल आणि 30 मार्च 2023 रोजी संपेल. ज्योतिषशास्त्रानुसार, यावेळी माँ दुर्गा नौकेतून येईल आणि हत्तीवर स्वार होऊन निघून जाईल. चैत्र नवरात्री माँ दुर्गेचे नौकेतून आगमन हे दुःखापासून मुक्तीचे प्रतिक मानले जाते. त्यामुळे हत्तीवरून जाणारा निरोप हा चांगल्या पावसाचे संकेत आहे. नऊ दिवस मातेच्या विविध नऊ रूपांची पूजा केली जाणार आहे.ब्रह्मयोग, इंद्र योग आणि शुक्ल योग या त्रियोगात तब्बल ५१ वर्षांनी या नवरात्रीला सुरुवात होत आहे. बुधवारपासून नवरात्री सुरू झाल्यामुळे अभिजीत मुहूर्त होणार नाही.चैत्र नवरात्रीच्या ९ दिवसांत चार सर्वार्थ सिद्धी, चार रवियोग, दोन अमृत योग, दोन राजयोग आणि द्विपुष्कर आणि गुरु पुष्य यांचा प्रत्येकी एक योग तयार होत आहे. 30 मार्च रोजी महागौरी पूजन आणि रामनवमी या दिवशी पुष्य योगाचा दुर्मिळ संयोग होणार आहे. रविपुष्य नक्षत्रासोबत सर्वार्थसिद्धी योग आणि योगही तयार होतील. त्यामुळे ही चैत्र नवरात्री लोकांसाठी खास असणार आहे. यावेळी नवरात्रीत ग्रह नक्षत्रांचा कलशस्थापनेच्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठावे आणि आंघोळीनंतर स्वच्छ वस्त्र परिधान करावे. त्यानंतर स्वच्छ ठिकाणी लाल रंगाचे कापड पसरून माता राणीची मूर्ती स्थापित करावी. या कपड्यावर थोडे तांदूळ ठेवा. मातीच्या भांड्यात बार्ली पेरावी. या भांड्यावर पाण्याने भरलेला कलश बसवावा. कलशावर स्वस्तिक बनवून त्यावर मोळी बांधावी.आणि आपल्या कुलदैवताची नेहमी प्रमाणे पूजा करावी.
– महाराष्ट्र ज्योतिष संशोधन केंद्र, अहमदनगर